Psikolojik Rahatsızlıklar Nelerdir?

Psikolojik Rahatsızlıklar Nelerdir? Kişilerin düşüncelerinde, ruh hallerinde ya da davranışlarında değişik nedenlerden ötürü oluşan sorunlar psikolojik hastalıklardır. Kişilerde daha önceden oluşmuş sorunlara, sakatlığa ya da ölüm gibi durumlara bağlı olarak oluşur. Ayrıca özgürlük kaybı veya giderek artan ağrı gibi durumlarda da oluşmaktadır.

Toplumda insanlardan en az yarısı ömürlerinde bir defa psikolojik hastalık geçirmiştir. Psikolojik hastalıkların tanımlanmasında psikologlar ve psikiyatristler, semptomlara ve belirtilere bakarak ortaya çıkan işlevsel bozukluklara göre teşhis koymaktalar. Ortaya çıkan işlevsel bozukluklardan kasıt ise günlük yapılan bazı rutin temel ihtiyaçların yapılmamasıdır. Örneğin, işe gitmemek, duş almamak gibi. Gözlenen belirtiler herkes tarafından fark edilebilen belirtiler olabilir. Bunlar hızlı nefes alıp verme ya da aşırı sinirlilik gibi belirtiler olabilir. Hasta tarafından hissedilen hisler ise semptomlardır.

Örneğin,  mutsuzluk gibi durumlardır. Tanı ve İstatistik Rehberine göre (DSM) 300’den fazla çeşitli psikolojik hastalık bulunmaktadır. Bu tanı rehberi her türlü psikolojik hastalığın tanısının konulmasında kullanılmaktadır. Teşhis konulması psikolojik rahatsızlıkların tedavisi için önemlidir. Kısa süreli bir bunalım mı yoksa psikolojik bir rahatsızlık mı bunun ayrımının yapılması gerekmektedir.

Psikolojik Hastalıklar Nedir?

Sağlıklı bir psikolojinin ya da normalin ne olduğunu tanımlamak oldukça zordur. Psikolojik rahatsızlıklar, işlevsel bozukluğa, strese veya ölüme sebep olan davranışlar veya belirtiler olarak kısaca tanımlanabilir. Psikolojik hastalık bireylerin düşüncesinde strese, artan acıya ya da işlevsellikte bozukluklara bağlı olarak, bireylerin ruh halinde ya da davranışlarında meydana gelen bozukluklar olarak adlandırılabilir.

Psikolojik bozuklukların bireylerde gözlemlenmesini ya da öne sürülmesini 3 bölüme ayırabiliriz. Belirtiler, semptomlar ve işlevsel bozukluklar olarak. Belirtiler, dışardan diğer bireylerin de gözlemleyebildiği durumlardır. Hasta tarafından yaşanan ya da hissedilen durumlar ise semptomlardır. Umutsuzluk ya da mutsuzluk gibi durumlar. İşlevsel bozukluklar ise bireyin günlük yapması gereken işleri yapmaması durumudur. İşe gitmesi gerekirken gitmemek buna bir örnek olabilir. Psikolojik hastalık mı yoksa sadece kısa süreli bir depresyon mu bunun ayrımının yapılması gerekmektedir. Psikolojik hastalıkların; kronik depresyon, paranoya, yaygınlık, panik atak, anksiyete, sosyal fobi, tik bozuklukları, uykusuzluk gibi çeşitleri vardır.

Psikolojik Nefes Darlığı Belirtileri

Psikolojik nefes darlığı genellikle genç bireyler arasında daha sık görülmektedir. Halk arasında hava açlığı da denilir. Genellikle hastalar nefes darlığı problemi yaşarken rahat nefes alıp verdiklerinde düzeleceğinin düşünseler de bunu uygulayamazlar ve daha da panikleyerek daha da şiddetli hale getirirler. Psikolojik nefes darlığı sırasında bireylerde nefes alma ve verme sistemdi bir süre sonra işlevsiz hale gelir. Daha sonra sırt ve göğüs bölgesinde baskıya bağlı olarak ağrılar oluşur. Ağrıya bağlı olarak daha çok stres yapan bireyler böylece bir döngüye girer ve nefes darlığı çekerler.

Psikolojik nefes darlığı olan bireyler düzgünce nefes alamaz ve göğüslerinde baskı ya da ağrı hissederler. Ayrıca boğazlarında da düğümlenme hissedebilirler. Bu döngüde yaşayan hastalar daha da stres altına girer ve daha da endişeye kapılırlar. Psikolojik nefes darlığı anksiyete bozukluğu olan kişilerdeki en önemli belirtilerden biridir.  Genel olarak belirtileri; alınan havanın kişiye yetmediği düşüncesi, derin derin nefes alma ihtiyacı duyulması, yaşanılan endişelendirici, can sıkıcı sorunlar, ağız kuruluğu, hafif çarpıntı ve iç sıkıntısı olması şeklinde sıralanabilir.

Buna karşın psikolojik nefes darlığına çözüm olarak uygulanacak bazı yöntemler vardır. Bireylerin yaşadıkları durumun geçici olduğunu, panik yapmadan düşünmesi gerekir,  rahat bir yere oturup burundan nefes alınması ve nefes alınırken karnın şiştiğinin görülmesi gerekir, nefes tutarak daha sora yavaş yavaş nefes verilmelidir, bütün vücudun gevşemesi ve rahatladığının düşünülmesi gerekmektedir.

Psikolojisi Bozuk İnsan Belirtileri

Psikoloji insanın davranış ve zihin bozuklukları ile alakalıdır ve buna göre de psikolojisi bozuk insan belirtileri olarak anormal davranışlarda bulunan insan ya da davranışlarında değişim gösteren insan olarak tanımlanabilir. Psikolojik hastalığı olan ya da psikolojisi bozulan insan tepki vereceği zaman normal insandan daha fazla bir tepki verir ya da tepkisiz kalabilir. Normal olaylara büyük tepkiler verirken, kızması gereken durumlarda tepkisiz kalabilir. Ruh halinde ani değişmeler, kendine aşırı güven, dikkat dağınıklığı yaşaması, aşırı derecede riskli davranışlarda bulunmak, mutsuz ruh hali, fiziksel olarak gözle görülür değişiklik, ölümü düşünmek gibi belirtiler de psikolojisi bozuk insan belirtileri olabilmektedir. Psikolojik hastalığı olan insanlara karşı anlayışlı olunmalı ve onların hastalığını kabul etmeliyiz. Bunun yanında tedavisini doğru şekilde alması için yardım etmeliyiz.

Psikolojik Hastalıklar İçin Tedavi Yöntemleri

Psikolojik hastalıklar için psikiyatrik yardım bir tedavi yöntemidir. Öncelikle kişinin yardıma ihtiyacı olduğu durumları, belirtileri bilmek gerekmektedir. Eğer kişiler fiziki olmayan bir hastalık yaşıyor ise, inatla hasta olduğunu iddia ediyor ise, sık sık depresyonlar meydana geliyor ise, sinirlilik, mutsuzluk var ise, sürekli yorgunluk, sürekli tartışma durumu var ise, iştahsızlık ve uykusuzluk var ise bunlar kişinin psikiyatrik yardıma ihtiyacı olduğunu göstermektedir. Bir psikiyatra başvurmak birçok insan için çözüm olabilmektedir. Bunun yanında ilaç tedavisi de birlikte yürütülebilir. Psikoterapi, grup terapisi, psikanaliz, hipnotizma gibi tedaviler uygulanabilir. Bunun yanında hastalar hastaneye de yatırılabilirler. Hastalar burada hastalıklarına göre bölümlere yerleştirilir. Bu gibi tedavi yöntemleri kullanılarak psikolojik hastalıkların tedavisi yapılabilir.

Psikolojik Hastalıklar ?

Psikolojik hastalıklar akıl hastalıkları olarak kabul edilip, davranış ve psikolojik semptomları olan ve hayatın her evresine etki eden rahatsızlıklardır. Psikolojik hastalıkların bazıları kolaylıkla tedavi edilebilirken, bazıları da ne yazık ki uzun tedavi süreçleri gerektirmektedir.

Psikolojik hastalıklar agresif davranışlara yol açabilir

Psikolojik hastalıklar aynı zamanda akıl hastalıkları olarak da bilinir ve kişinin günlük hayatını ciddi ölçüde etkileyebilir. Genellikle tam olarak nedeni bilinmeyen bu hastalıklara neden olan durumlar:

Beyinde kimyasal dengesizlik
Çocuklukta yaşanan bir takım kötü olaylar
Genetik miras
Bir takım hastalıklar
Stres
ABD’de yapılan son araştırmalara göre 18 yaşından büyük kişilerin %26’sında kesinlikle bir psikolojik bozukluğa rastlanılmıştır. Yaklaşık olarak 250 tane farklı psikolojik hastalık bulunmaktadır. Bunların genellikle bir takım kategoriler altında gruplanmaktadır.

Aşağıdaki listede bu psikolojik hastalıkların genel olarak neler olduğunu bulabilirsiniz:

Anksiyete Bozuklukları

Anksiyete bozuklukları aşırı korku, tedirginlik ve anksiyete problemleri ile karakterize edilir. Özellikle Amerika’da ergenlerin %18’de anksiyete problemleri görülmektedir. Anksiyete problemleri en sık görülen psikolojik hastalıklardandır. Anksiyete bozuklukları genel olarak aşağıdaki gibidir:

Genel anksiyete bozukluğu
Sosyal anksiyete bozukluğu
Fobiler
Panik Atak
Travma ile ilişki stres bozukluğu
Soyutlanma anksiyetesi
Kognitif Bozukluklar

Bu tür psikolojik hastalıklar Hafıza, problem çözme ve algıyı etkileyen bozukluklardır. Ruh halini etkileyen bazı anksiyete bozuklukları da bunlara dahildir. Kognitif bozukluklar aşağıdaki gibidir:

Alzheimer Hastalığı
Çılgınlık
Bunaklık
Unutkanlık
Gelişim Bozuklukları

Gelişim bozukları çocuk yaşta oluşan psikolojik hastalıklardır. Gelişim bozuklukları tedavisi güç ve kişinin tüm hayatını ciddi olarak etkileyen hastalıklardır. Genel başlıklarıyla gelişim bozuklukları:

Zeka geriliği
Öğrenme özürlülüğü
İletişim problemleri
Otizm
Dikkat eksikliği bozukluğu
Davranış bozukluğu
Dürtü-Kontrol Bozuklukları

Bunlar da kişilerin dürtülerini kontrol edememesi ve kendisine ya da başka birine zarar vermesini engelleyememesidir. Genellikle diğer psikolojik hastalıklar ile kıyaslanınca tedavisi daha kolaydır. Dürtü-kontrol bozuklukları:

Kleptomani (hırsızlık)
Piromani (yangın çıkarma)
Saç yolma
Patolojik kumar hastalığı
Deri soyma
Ruh Hali Bozuklukları

Bunların kişinin ruh halini sürekli etkileyen psikolojik hastalıklardır. En sık görülen ruh hali bozuklukları aşağıdaki gibidir:

Bipolar Bozukluk
Major Depresyon hastalığı
Siklotimik bozukluk

Sağlık Problemi Yüzünden Oluşan Psikolojik Hastalıklar

Bu psikolojik hastalıkların altında genellikle bir sağlık problemi yatmaktadır. Sağlık problemleri kişinin psikolojisi ciddi bir şekilde bozabilir. Örnekler:

Epilepsi
Diyabet yüzünden oluşan depresyon
AIDS yüzünden oluşan psikoz
Beyin hasarı yüzünden oluşan kişilik bozuklukları
Kişilik Bozuklukları
Bunlar kişinin hafızasını, kimliğini ve bilinçaltını etkileyen ve kendinizi gerçeklikten ayrıştıran bozukluklardır. Örnekler:

Antisosyal Kişilik Bozukluğu
Ayrıştırıcı kimlik bozukluğu
Birden fazla kimlik bozukluğu
Borderline kişilik bozukluğu
Narsistik kişilik bozukluğu
Obsessif-kompulsif kişilik bozukluğu
Paranoya kişilik bozukluk
Kişiliğini kaybetme
Füj

Doğru bir şekilde tedavi edildiği zaman psikolojik hastalıklar genellikle düzelmektedir ama tekrar geri gelme riskleri de vardır. Tedavi edilmediği takdirde akademik, hukuki, sosyal ve iş ortamlarında ciddi problemlere yol açabilir. Alkol zehirlenmesi, aşırı uyuşturucu kullanımı, intihar ve agresif davranışlar psikolojik hastalıkların komplikasyonları olabilir.

Anksiyete (Kaygı) Bozukluğu

Bir insan korktuğunda vücudu daha fazla adrenalin salgılar. Böyle durumlarda tetikte olur, çabuk davranırız. Normal hayatta bizi koruyan korku, çok fazla ve durumdan bağımsız ortaya çıkarsa, anksiyete bozukluğu ya da fobiye yol açabilir. En sık görülen rahatsızlıklar kalp çarpıntısı, baş dönmesi ve boğulma korkusudur. Örümcekler, yılanlar ve sınavlar da fobilere yol açabilir. Panik ataklar da genelde bir sebep olmadan ortaya çıkabilir. Genelde kadınlarda daha sık görülür.

Kadınlarda görülme oranı: % 22,6

Erkeklerde görülme oranı: %9,7

Bipolar Bozukluk

Bipolar bozuklukta insanlar depresif ve manik dönemler arasında gidip gelir. Depresif olduğunda kendisini bitkin hisseden bir insan, manik döneminde heyecanlı ve coşkulu olur, bu dönemde kendini riske atar. Bir diğer adı ‘manik depresif bozukluk’ olan bipolar bozukluk hem psikoterapiyle hem de ilaçla tedavi edilir. Almanya’da yaklaşık iki milyon insan bu psikolojik hastalığın mağduru. Erken teşhis ve terapi, hastalığın gelişimini olumlu bir şekilde etkileyebilir.

Kadınlarda görülme oranı: % 3,1

Erkeklerde görülme oranı: % 2,8

Depresyon

Depresyonda olan bir kişi çoğu zaman kendisini kederli ve isteksiz hisseder. Depresyonun başlıca belirtisi, hiçbir şeye karşı ilgi ya da heyecan duyulmamasıdır. Depresyon, insanın sadece bazen kendisini kötü hissetmesi anlamına gelmez. En bilinen psikolojik hastalık olan depresyonun uzmanlar tarafından tedavi edilmesi gerekir. Depresyon, uyku sorununa, konsantrasyon bozukluğuna, iştahsızlığa ve gelecek ile ilgili olumsuz düşüncelere ve hatta zaman zaman intihar düşüncelerine neden olabilir. Burada da erken teşhis önemlidir.

Kadınlarda görülme oranı: % 11,4

Erkeklerde görülme oranı: % 5

Tükenmişlik Sendromu (Burnout)

Sürekli stres, depresyon, uykusuzluk, olumsuz düşünceler ve korkular ciddi bir tükenmişlik hissine yol açabilir. Tükenmişlik sendromu sınırlı bir tanımdan ziyade bir gelişmeyi tarif eder. Bedensel ve psikolojik belirtileri iyileştirmek için hastaların acilen tedavi edilmeleri önemlidir. Fazla streste kendisini belli ettiği için, daha önceleri ‘menajerer hastalığı’ olarak adlandırılan bu hastalığa bugünlerde kendilerini okulda ya da üniversitede baskı altında hisseden genç insanlar da maruz kalıyor. Hastalığın terapisi genelde birkaç hafta sürer, ancak ağır durumlarda terapi birkaç yıla kadar uzayabilir.

Kadınlarda görülme oranı: % 5,2

Erkeklerde görülme oranı: % 3,3

Borderline Kişilik Bozukluğu

Bu hastalığın belirtileri yalnız kalma korkusu, sağlam olmayan ilişkiler, kendi vücuduna yabancılaşma ve depresyondur. Hastalar çoğu kez kendilerine zarar verir, örneğin bir jiletle kollarını keserler. Uzmanlara göre bu hastaların geçmişinde çoğu zaman tecavüz ya da duygusal ihmal vakaları bulunur. Borderline kişilik bozukluğuna sahip kişilerde uyuşturucu kullanımı sık olarak görülür.

Kadınlarda görülme oranı: Bilinmiyor

Erkeklerde görülme oranı: Bilinmiyor

Obsesif Kompülsif Bozukluk

Ocağı kapattım mı? Kapıyı kilitledim mi? Bunlar obsesif davranışın hafif örnekleridir. Hastalarda belli düşünceler, fikirler, imajlar sürekli tekrar eder. Örneğin basamakları sürekli sayarlar. Kir de obsesif reaksiyonlara yol açabilir. Hastaların çoğu bunun farkında olsa da buna karşı koymayı başaramaz. Bu psikolojik hastalık çoğu kez sosyal çevreyi de etkiler, sosyal ilişkilerin bozulmasına yol açabilir.

Kadınlarda görülme oranı: % 4,2

Erkeklerde görülme oranı: % 3,5

Anoreksiya Nervoza

Almanya’da bağımlılık en önde gelen psikolojik hastalıkların arasındadır. Anoreksiya nervoza da bu grup içinde incelenmektedir. Hastalar yeterince yemek yemediği ve sürekli kilo vermeye çalıştığı için bunun en belirgin belirtisi aşırı derecede kilo kaybıdır. Birçok hasta aşırı derecede spor yapar. Kilo kaybetmelerine rağmen kendilerini şişman olarak görür ve fazla yağlardan rahatsız olurlar. Sürekli kilolarını kontrol ederler. Onları meşgul eden konu yemek, daha doğrusu yememekdir. Bu hastalığa yakalananlar kendilerinin hasta olduklarını düşünmezler. Genelde kadınlarda daha sık görülür.

Kadınlarda görülme oranı: % 1,1

Erkeklerde görülme oranı: % 0,2